Lá thư quê nhà: Bảy ngày ở nước Nhật

00:00 27/12

Cảm nhận, suy tư bẩy ngày ở nước Nhật là những điều tác giả muốn gửi gắm qua một lá thư quê nhà trong thời kỳ đất nước đang hội nhập và phát triển.

Anh Hưng thân mến!

Anh ở thành phố Hồ Chí Minh chắc chứng kiến sự đổi thay nhanh chóng của một thành phố năng động nhất cả nước. Hưng Yên quê mình vừa kỷ niệm 180 năm thành lập tỉnh, 70 năm thành lập Đảng bộ tỉnh và 15 năm tái lập tỉnh rất hoành tráng. Sự đổi thay của tỉnh được gắn liền với những đổi thay của đất nước, đó là kết quả của đường lối đổi mới, mở cửa và hội nhập quốc tế  do Đảng ta khởi xướng. Nhưng có lẽ vẫn có những điều từ bạn để hiểu ta mà tiếp tục phấn đấu vươn lên

Mùa thu vừa rồi , tôi may mắn được cùng đoàn công tác của tỉnh Hưng Yên thăm và làm việc tại Nhật Bản, đất nước “mặt trời mọc”, xứ sở của hoa anh đào vừa trải qua một trận sóng thần khủng khiếp vào ngày 11 tháng 3 năm 2011.

Nói về Nhật Bản, ít nhiều đã biết qua sách báo, phim ảnh, nhưng hầu hết các thành viên trong đoàn lần đầu tiên đặt chân tới nước Nhật nên ai cũng muốn tìm hiểu, khám phá một đất nước có nền kinh tế đang đứng  hàng thứ ba trên thế giới, một nước công nghiệp phát triển trong G8, một nước có nền văn hiến mười mấy nghìn năm lịch sử và nền văn hóa rất đặc thù của thế giới.

Một góc Thủ đô Tôkyô

Bốn điều mắt thấy tai nghe

Từ sân bay quốc thế Nội Bài ở thủ đô Hà Nội, chúng tôi quá cảnh qua Hồng Kông và đến thủ đô Tokyo của nước Nhật ở Đông Bắc Á vào một buổi chiều tối đã lên đèn. Anh Phan Quang Ngừng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra Tỉnh ủy; anh Lương Quảng Bình, Phó Tổng biên tập báo Hưng Yên và anh Nguyễn Năng Quang, Giám đốc Công ty khai thác công trình thủy lợi và thoát nước thành phố Hưng Yên cùng với tôi ở Đài Phát thanh- Truyền hình Hưng Yên được một công ty ở Nhật Bản đón tiếp và làm việc theo một lịch trình rất chi tiết và hết sức ân tình. Thời gian không có nhiều để hiểu sâu các vấn đề của xã hội Nhật đương đại, nhưng những gì quan sát qua thời gian bẩy ngày ở thủ đô Tokyo và một tỉnh lân cận cũng đủ để nói nên rằng: đất nước Nhật như một người khổng lồ không ồn ào và cũng không lặng lẽ, cứ bình tĩnh song lại rất khẩn trương tiến về phía trước theo con đường riêng của mình. Chúng tôi cảm nhận bốn điều rất cụ thể.

Một là: Thủ đô Tokyo hiện có hơn 8,4 triệu dân nhưng không có tắc đường trong giờ cao điểm. Vấn đề không phải là ở chỗ kết cấu hạ tầng rất hiện đại bởi các tuyến đường trên cao, trên mặt đất, dưới lòng đất từ hai đến mười làn chằng chịt, mà tiêu biểu là hơn 20km đường ô tô có bốn làn xe chạy qua một vịnh biển sâu tới hàng trăm mét, trong đó có 17km dưới lòng biển và hơn 3km trên mặt biển, mà ở sự quy hoạch khoa học bằng các tuyến đường, con phố dài, các ngã tư, ngã mười giao cắt rất hợp lý. Ở một vùng nông thôn chúng tôi đến, các ngã tư đường cũng có đèn tín hiệu. Ở Nhật, rất hiếm thấy một chiếc xe máy trên đường phố, xe taxi ở đây cũng không nhiều, người ta không đi bằng ô tô riêng thì họ đi bằng tàu điện ngầm, nếu đi đường dài thì bằng tàu cao tốc trên cao. Thói quen của người Nhật chủ yếu là đi tàu điện, một ga có hàng chục tuyến, tuyến ít nhất 5 phút một chuyến, nhiều 15 phút một chuyến. Việc mua vé, trả vé, kiểm soát vé đều bằng máy tự động hóa. Ở thủ đo Tokyo có hàng mấy chục nhà ga lớn vừa nổi vừa chìm trong lòng đất có thể dung nạp hàng chục nghìn người cùng một lúc đến và đi thoát rất nhanh. Có lẽ vì thế mà trên đường bộ rất thoáng đãng. Điều đặc biệt là đi khắp nơi chúng tôi không thấy một bóng dáng cảnh sát, anh bạn Nhật làm hướng dẫn viên cho chúng tôi cho biết: Rất hiếm có tai nạn giao thông xảy ra.

Hai là: Một điều dễ nhận ra là khắp nước Nhật đâu đâu cũng sạch. Chúng tôi đã đi đến nhiều nơi trong nội thành Tôkyô, ở ngoại thành, vào các khu công nghiệp, đến một số vùng nông thôn và hành trình hơn 100km đến một tỉnh có núi Phú Sỹ: nói không ngoa, không thấy một mẩu thuốc lá, một vỏ túi nilông, một tờ giấy vụn… ở các nơi công cộng như ga tàu điện có hàng chục nghìn người, đến các nhà hàng, siêu thị… Hình ảnh một em bé thiếu nhi ăn kẹo tự giác đem vứt vỏ kẹo vào thùng rác thì hẳn là mọi người ở đây đều tự giác như thế.

Ba là: Khi đến nhà máy của công ty EBAR chuyên sản xuất các thiết bị máy bơm ở khu công nghiệp ngoại ô Tokyo, lịch trình làm việc từ phòng họp đến thăm phân xưởng rất đúng giờ. Ở đây môi trường làm việc rất sạch sẽ và thoáng đãng. Buổi trưa cả đoàn ăn cơm tại nhà máy không có rượu bia. Anh bạn Nhật từng làm việc ở một công ty TNHH của Nhật ở Hà Nội phân trần: “Các vị thông cảm, tục lệ ở Nhật không uống rượu bia trưa, bởi mọi người quan niệm ảnh hưởng tới công việc buổi chiều và mất an toàn khi tham gia giao thông”. Buổi tối, ông giám đốc nhà máy này chiêu đãi chúng tôi một bữa tiệc tại một nhà hàng giữa thủ đô mà từ bài trí nhà cửa, món ăn tới trang phục của người phục vụ đều toát lên bản sắc văn hóa Nhật và đương nhiên là không thể thiếu rượu sake. Ở Tokyo các nhà hàng buổi tối cũng rôm rả, sôi nổi khi người ăn chuyện trò nhưng hầu như không có “dô” hay uống “trăm phần trăm” để tỏ “thiện chí” như phong tục mới ở Việt Nam mà họ tỏ thái độ bằng sự nâng cốc lịch sự, thân thiện.

Vệ sinh an toàn thực phẩm thì anh bạn hướng dẫn viên người Nhật bảo: Hết sức yên tâm, mọi thứ đã được kiểm nghiệm rất kỹ lưỡng, kể cả món cá ngừ ăn sống theo kiểu ăn gỏi của Việt Nam. Chung mâm nhưng mỗi người một khay thức ăn riêng; bát, đũa, thìa, dĩa cũng riêng, vì thế nên bảo đảm tuyệt đối vệ sinh trong các bữa tiệc đông người.

Bốn là: Cả nước Nhật bán hàng theo giá niêm yết, không có mặc cả từ cái kim sợi chỉ đến hàng điện tử cao cấp. Trên các đường phố hầu như không có các cửa hiệu bầy bán hàng la liệt. Từ thủ đô Tokyo cho tới các vùng nông thôn người dân chủ yếu mua hàng ở các siêu thị, cửa hàng lớn nhỏ. Ở các nơi công cộng đều có các quầy bán hàng tự động các loại nước giải khát cho khách vãng lai theo một giá cố định. Vài vấn đề nêu trên đã cho thấy việc quản lý thị trường về giá cả và chất lượng hàng hóa ở Nhật rất có hiệu quả. Ở Việt Nam hầu như mọi người đều có chung một tâm niệm: nói đến hàng Nhật là nói đến hàng xịn, chất lượng hơn hẳn các nước khác. Quả thật khi ở Nhật chúng tôi đến các siêu thị, cửa hàng tuy rằng tùy theo tính chất ở từng vị trí mà giá có thể khác nhau chút ít đối với một mặt hàng cùng chủng loại, nhưng người Nhật rất yên tâm về chất lượng bởi ở Nhật không có hàng giả, hàng kém phẩm chất. Các hàng hóa mang nhãn hiệu đủ các nước lớn như Mỹ, Trung Quốc, Tây Âu và có cả made in Việt Nam nhưng đã qua cửa khẩu nhập vào Nhật Bản thì nước chủ nhà rất coi trọng việc kiểm nghiệm chất lượng hàng hóa.

Người Nhật mở cửa hội nhập về kinh tế có chọn lọc. Thị trường Nhật phần lớn là hàng nội địa. Chúng tôi được biết, hàng Nhật sản xuất ở các nước khác như Malaysia, Singapore… xuất khẩu đi nước ngoài để phù hợp với túi tiền người tiêu dùng nước sở tại đã có chất lượng tốt nhưng vẫn chưa tốt bằng hàng sản xuất trong nước. Cạnh tranh về chất lượng hàng hóa là ưu tiên số một của các doanh nghiệp và quản lý chất lượng hàng hóa là nhiệm vụ hàng đầu trong quản lý nhà nước về thị trường của Nhật Bản. Câu chuyện các chuyên gia Nhật sang làm việc tại Việt Nam rất nghiêm ngặt về chất lượng kỹ thuật đó là câu chuyện thường ngày ở Nhật.

Điều đáng nói nữa là Nhật mở cửa hội nhập về kinh tế nhưng lại luôn giữ gìn bản sắc văn hóa. Ở thủ đô Tokyo chúng tôi chỉ có thể gặp những pano quảng cáo, những tấm biển giới thiệu cửa hàng bằng chữ Nhật rất to, chữ Anh rất nhỏ ở phía dưới. Chương trình truyền hình không quá nhiều kênh và đầy màu sắc văn hóa Nhật Bản.

Vài cảm nhận về người Nhật

Từ sân bay đến khách sạn, nhà máy, siêu thị, cửa hàng, nhà hàng, nhà ga… điều chúng tôi dễ cảm nhận được là phong cách xã giao của người Nhật rất lịch thiệp. Nếu bạn ở sân bay làm thủ tục thì sẽ nhận được sự tận tình của nhân viên hàng không, nếu bạn đi xe buýt thì nhận được sự nhiệt tình của người lái xe, sẵn sàng khuân đồ giúp bạn; nếu bạn vào siêu thị, cửa hàng luôn nhận được sự niềm nở của người bán hàng, bạn có thể xem kỹ hàng hóa mua hay không mua bạn vẫn nhận được thái độ giải thích chu đáo; nếu bạn vào nhà hàng thì nhân viên nhà hàng (cả nhân viên nam và nhân viên nữ) cúi chào bạn lúc đến và tiễn bạn ân cần lúc về. Trên đường phố xe ô tô chạy đúng làn đường, ở nhà ga hàng chục nghìn người nhưng không chen lấn xô đẩy, đi cầu thang bộ hay cầu thang máy dù rất đông người dưới đi lên, trên đi xuống đều về phía trái (ở Nhật quy định đi đường về phía trái) không ai lấn đường của ai. Mọi người đi lại rất nhanh vì tác phong công nghiệp họ rất quý thời gian. Điều đặc biệt là từ người lớn đến trẻ em không ai vứt rác, khạc nhổ bừa bãi, nhà vệ sinh nơi công cộng rất sạch sẽ, thơm tho…

Khi trận sóng thần kinh khủng chưa từng có giữa tháng 3 năm 2011 do trận động đất mạnh 9 độ richte ở ngoài khơi Tohoka với ngọn sóng thần cao tới 39 mét bất ngờ tràn vào ven biển Sendai, cướp đi sinh mạng của hơn 4 nghìn người và làm bị thương hơn 8 nghìn người cùng với hơn 10 nghìn người mất tích, có câu chuyện rằng: người dân khi đi thu gom đồ đạc cho người khác đã tự giác nộp lại cho nhà chức trách hàng triệu yên và hàng triệu đô la, lại một câu chuyện khác mà VTV đưa tin trên truyền hình Việt Nam, có một em bé thiếu nhi xếp hàng chờ phân phát hàng cứu trợ, nhận được hàng em nhường cho một bạn khác khó khăn hơn em… Những câu chuyện đó ở Nhật không có gì là hiếm, qua trận động đất sóng thần vừa rồi thế giới lại thấy ở người Nhật một bản lĩnh với sự bình tĩnh, kiên cường trước gian lao. Phải chăng đó chính là phẩm chất của người Nhật, tinh thần của người Nhật.

Mấy suy nghĩ từ xứ sở hoa anh đào

Hoa anh đào Nhật Bản

Nhật Bản với bốn mùa khí hậu và phong cảnh thay đổi rõ rệt: mùa xuân hoa anh đào nở rộ từ nam chí bắc, mùa hè cây cối xanh mướt, mùa thu lá đỏ thắm khắp các vùng, mùa đông tuyết trắng tinh khôi. Nhật Bản cũng là nơi thiên tai nhiều nhất hành tinh với hai mối nguy hiểm là động đất và sóng thần. Ở quần đảo hình cung tên này có bốn đảo lớn tập trung thành nước Nhật, mỗi năm hứng chịu khoảng 7.500 trận động đất nhẹ. Tiêu biểu về núi lửa là núi Phú Sỹ cao 3.776m so với mặt biển, phun trào lần cuối vào năm 1707 và ngủ yên từ đó đến nay, hiện là điểm du lịch leo núi hấp dẫn của Nhật Bản.

Núi Phú Sĩ - Nhật Bản

Ở đất nước hiện có hơn 127 triệu dân này, đã trải qua biết bao thăng trầm của lịch sử về các thể chế chính trị, giữa thế kỷ 19 với cuộc Minh Trị Duy Tân, Nhật Bản mở cửa triệt để nhằm hội nhập với thế giới bên ngoài mà chủ yếu là phương Tây đã diễn ra sự nghiệp công nghiệp hóa mạnh mẽ. Từ quyết tâm của người Nhật mà cuối những năm sáu mươi của thế kỷ 20, Nhật Bản đã hoàn thành công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, sau tàn phá của chiến tranh thế giới thứ hai, Nhật nhanh chóng khôi phục kinh tế và trở thành nước công nghiệp phát triển.

Vì sao nước Nhật từ chỗ lạc hậu, nghèo nàn lại tiến nhanh như vậy? Phải chăng người Nhật sớm nhận ra quy luật phát triển trong một thế giới phải phụ thuộc và bổ trợ lẫn nhau. Phải chăng từ nền văn hóa truyền thống của người Nhật khi mở cửa, hội nhập vẫn coi trọng giữ gìn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa dân tộc. Phải chăng từ sự quản lý nhà nước nghiêm minh để dẫn dắt một xã hội có kỷ cương. Phải chăng cơ chế của nước Nhật biết phát huy động lực sáng tạo cá nhân hài hòa trong lợi ích tập thể. Phải chăng từ nền giáo dục cho con người biết coi trọng sự học thật sự, rèn luyện ý chí vươn lên trong khó khăn từ tấm bé. Sách giáo khoa của Nhật dạy cho học sinh rằng: Nước Nhật không có rừng vàng, biển bạc, chỉ có tài nguyên núi đá và cát biển, muốn làm giàu phải có tri thức và ý chí. Có lẽ từ thế hệ này đến thế hệ khác người Nhật đều nói và làm như thế để có được thành quả như ngày hôm nay.

Năm mới 2012 và xuân Nhâm Thìn đang đến, chắc anh cũng như tôi và bao người khác đều mong muốn cho đất nước mình phát triển nhanh hơn, bền vững hơn… và điều đó chỉ đến khi mọi người đều nghiêm túc nhận ra những điều tốt đẹp mà ta đã làm để phát huy, những điều còn chưa tốt để khắc phục. Tin rằng với bản lĩnh và truyền thống của dân tộc, nhất định Việt Nam ta sẽ sớm cất cánh là con rồng của Châu Á

                                                                      Minh Tấn

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận
Truyền hình trực tuyến
Đang phát: Góc cuộc sống: Nghệ thuật viết thư pháp trên gốm
Thời sự Hưng Yên thứ 4 ngày 20/9/2017
Thời sự Hưng Yên thứ 4 ngày 20/9/2017
Thời sự Hưng Yên thứ 3 ngày 19/9/2017.
Thời sự Hưng Yên thứ 2 ngày 18/9/2017
Trái trang 1 - Chi tiếtTrái trang 1 - Chi tiếtTrái trang 1 - Chi tiếtTrái trang 1 - Chi tiết

CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN HÌNH 21/09/2017

05:30 Thể dục buổi sáng
05:40 Tạp chí văn hóa
06:00 Thời sự Hưng Yên
06:30 Thời sự đồng bằng sông Hồng
06:50Phổ biến pháp luật
07:00 Phim truyện: Hai số phận, tập 31, 32
08:30 Ca nhạc
09:00 Phim tài liệu: Giải mã những bí ẩn
09:30 Du lịch qua màn ảnh nhỏ: Ký sự hỏa xa, P20
Góc cuộc sống: Nghệ sĩ vẽ tranh từ những sợi giấy
10:00 Dân ca: Biển của lòng mẹ
10:30 Tạp chí văn hóa
10:50 Phổ biến pháp luật
11:00 Thời sự đồng bằng sông Hồng
11:30 Bản tin trưa
11:50 Điểm báo
12:00 Phim truyện: Người thừa kế gia nghiệp, tập 11
12:45 Thế giới động vật: Gia đình nhà gấu, P1
13:05 Phổ biến pháp luật
13:10 Ca nhạc: Hương thầm
13:25 Du lịch qua màn ảnh nhỏ: Ký sự hỏa xa, P21
13:40 Giai điệu trẻ: Vì ta cần nhau
14:10 Phim tài liệu: Giọt nước mắt chia đôi
14:35 Góc cuộc sống: Nghệ thuật viết thư pháp trên gốm
15:00 Sân khấu: Hoa đất
17:05 Chương trình thiếu nhi: Những hiệp sĩ xanh - Một chuyến đi
17:30 Phim truyện: Lọ lem thành phố, tập 25
18:30 Dân ca: Còn mãi lời ru
18:50 Điểm báo + Thông tin sức khỏe
19:00 Tiếp sóng thời sự VTV
19:50 Thời sự Hưng Yên + Dự báo thời tiết
20:15 Thông tin sức khỏe
20:20 An ninh Hưng Yên
20:30 Phim truyện: Bóng tối tội lỗi, tập 7, 8
22:00 Thời sự đồng bằng sông Hồng
22:20 Phim tài liệu: Giọt nước mắt chia đôi
Góc cuộc sống: Nghệ thuật viết thư pháp trên gốm
23:00 Thời sự Hưng Yên
Trái trang 2 - Chi tiết
Trái trang 3 - Chi tiết