Giá điện đã chính thức được ngành điện điều chỉnh tăng thêm 5% từ 1-7 vừa qua. Dù biết rằng việc giá điện tăng sớm muộn cũng xảy ra, nhưng theo các chuyên gia, giá điện tăng ở thời điểm này thực sự là cú sốc cho người dân, đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp. Tuy nhiên, tại kỳ họp báo Chính phủ thường kỳ mới đây, trái lại những mong mỏi của dư luận về một câu trả lời hợp tình, hợp lý, các nhà chức trách lại chỉ vô cảm bằng một câu: "Rút kinh nghiệm”.
Một lần nữa, dư luận phải lên tiếng về tính minh bạch
trong cách làm ăn của ngành điện và sự vô cảm khi
quyết định tăng giá ở thời điểm này.
Ảnh: Hoàng Long
Những bất hợp lý của nhà đèn
Nhận định về việc ngành điện đột ngột cho tăng giá điện lần này, một chuyên gia ngành điện cho rằng: Thời điểm này hoàn toàn không hợp lý. Còn nhớ những năm trước, nhà đèn mỗi lần đưa ra lý do tăng giá điện đều đổ tại nguyên nhân do thiếu nguồn cung. Thời tiết không thuận lợi, hạn hán khiến mực nước ở các hồ thuỷ điện thường xuyên ở dưới mực nước chết, do đó không thể vận hành các nhà máy thuỷ điện, bởi vậy phải tăng chi phí đầu vào để vận hành các nhà máy điện than, dầu, khí…, tăng nhập khẩu điện… thì năm nay, "nhà đèn” không thể đổ tại lý do thời tiết được nữa. Bởi 6 tháng qua, do thời tiết thuận lợi, mưa nhiều, thuỷ điện được huy động hết công suất nên nguồn cung điện khá dồi dào. Không "đổ tại” được thời tiết, ngành điện quay ra đổ tại giá than tăng. Cụ thể, trong thông báo phát đi ngày 29-6, Bộ Công thương cho biết, việc tăng giá điện lên 5% là nhằm bù đắp một phần vào việc tăng giá than cho điện… Song trên thực tế, giá than cho điện tính từ đầu năm 2012 cho đến hết ngày 30 -6 là chưa hề tăng. Như vậy, có thể thấy rõ, thời gian qua, với những yếu tố như nguồn nước thuỷ điện dồi dào, than cho điện chưa hề tăng giá… đồng nghĩa với việc, tăng trưởng sử dụng điện thấp, cơ cấu điện sản xuất từ thủy điện đạt mức cao nên có thể thấy rõ nguồn cung điện đang dồi dào thì không có lý do gì khiến Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Bộ Công thương lại đưa ra quyết định tăng giá vào thời điểm này.
Một yếu tố cũng vô cùng phi lý nữa mà nhà đèn đưa ra lý do để tăng giá, rằng, tăng giá điện để bù lỗ cho ngành điện. Trong khi, nhà đèn tha hồ đi đầu tư ngoài ngành để rồi thua lỗ thì không thể đổ cái lỗ đó vào đầu dân được.
Như vậy, có thể thấy rõ, việc điều chỉnh tăng giá điện của nhà đèn là hoàn toàn bất hợp lý và không có căn cứ. Càng không thể tăng trong bối cảnh cộng đồng doanh nghiệp đang gặp rất nhiều khó khăn trong sản xuất suốt một thời gian dài vừa qua. Giám đốc một doanh nghiệp sản xuất xi măng đã phải thốt lên rằng: Ngành điện đang quá vô cảm với người dân và cộng đồng doanh nghiệp.
Theo tính toán của Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), tăng giá điện dù ít hay nhiều sẽ tác động sản xuất và đời sống. Theo đó, giá điện bán cho sản xuất tăng bình quân khoảng 5% sẽ làm tăng giá thành của một số ngành dùng nhiều điện như giá thành xi măng tăng thêm khoảng 0,39-0,56%. Giá thành cán thép tăng khoảng 0,06%, giá thành nước sạch tăng khoảng 2-2,3%... Chỉ đưa ra một vài con số, có thể thấy, việc tăng giá điện sẽ ảnh hưởng đến các ngành sản xuất khác thế nào.
Và sự vô cảm của nhà chức trách
Vậy nhưng, tại kỳ họp báo Chính phủ thường kỳ diễn ra hôm 3-7 vừa qua, khi trả lời những bức bối của dư luận xung quanh việc tăng giá điện lần này, những người có trách nhiệm đều chỉ nói một câu đơn giản: "Ngành điện cần rút kinh nghiệm”.
Rút kinh nghiệm – câu nói ấy thường để dành cho những trường hợp mắc sai lầm, khuyết điểm thì phải rút kinh nghiệm, sửa sai. Thế nhưng đặt vào trường hợp này, khi quyết định tăng giá điện đã được phê duyệt bằng giấy trắng mực đen, thì nhà đèn có sửa sai được nữa không (?). Trong khi họ thừa biết, việc tăng giá điện ở thời điểm này sẽ tác động lớn đến đời sống xã hội thế nào. Hết lần này đến lần khác, các nhà chức trách sau khi đưa ra quyết định của mình, lại chỉ có thể xoa dịu người dân bằng những câu nói "rút kinh nghiệm” thôi sao? Trong khi bao nhiêu gánh nặng của việc tăng giá chỉ người dân phải gánh chịu…
Đành rằng, việc tăng giá điện theo thị trường cạnh tranh là lộ trình cần phải làm. Song với việc tăng giá lần này của nhà đèn cho thấy, ngành điện chưa hề có căn cứ gì để tăng giá. Trong khi chính Bộ trưởng, Chủ nhiệm văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam đã khẳng định tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ vừa qua, rằng: việc điều chỉnh giá nói chung và giá điện nói riêng phải đảm bảo mấy yêu cầu, mà yêu cầu đầu tiên là phải làm một cách công khai, minh bạch về giá thành, lỗ lãi, lý do vì sao tăng, vì sao giảm. Với những tiêu chí này, thì rõ ràng ngành điện đã không làm được, không nói rõ được những căn cứ để tăng giá của mình.
Một lần nữa, dư luận cần phải lên tiếng về tính công khai minh bạch trong cách làm ăn của ngành điện và hơn hết cả là sự vô cảm khi đưa ra quyết định tăng giá ở thời điểm này. Trong lúc nền kinh tế gặp nhiều khó khăn, cộng đồng doanh nghiệp hoạt động cầm chừng, phá sản, sản xuất bị đình trệ, tồn kho tăng cao… thì việc tăng giá điện trong lúc này chỉ càng thể hiện sự vô tình của các nhà chức trách trước những khó khăn vốn đã chồng chất của người dân và doanh nghiệp.
Theo Đại đoàn kết